درس دهم جغرافی سال سوم راهنمایی

 

 
 

 

 

 

آب ها بر روی زمین چگونه عمل می کنند؟

 

هدف کلی:

  آشنایی با حرکت آب ها در ناهمواریها و گردش آن ها در طبیعت

 

هدفهای جزئی:

  آشنایی با آب های جاری و عملکرد آنها در سطح زمین

  آشنایی با آب های فرو رو

  آشنایی با موارد استفاده از آب ها

 

دانش آموز گرامی: به دنبال بارش باران یا ذوب شدن برف ها و یخ ها آب ها در سطح زمین به حرکت در می آیند .

به آب هایی که در طبیعت بر روی سطح زمین جریان می یابند آب های جاری می گویند.

و به آبهایی که به درون توده ی خاک در زمین نفوذ می کنند آب های فرو رو می گویند.

آب های فرو رو در زیر ناهمواریهای سطح زمین وقتی که به لایه های غیر قابل نفوذ       می رسند ، سفره ی آبهای زیر زمینی یا آبخوان را تشکیل می دهند.

 

* آب های جاری در داخل چاله هایی در روی زمین جمع می شوند و دریاچه ایجاد        می کنند. مانند دریای خزر که وسیع ترین دریاچه روی زمین است.

* دریاچه ها ذخایر خوبی برای تأمین آب نواحی مجاور خود هستند و از آن ها برای ورزش های آبی، قایق رانی و ماهی گیری و ... می توان استفاده نمود .

 

آب های زیر زمینی:

میزان نفوذ پذیری آب در زمین به جنس خاک و شیب زمین بستگی دارد. آب در زمین های ماسه ای نسبت به خاک های رسی بهتر نفوذ می کند همچنین هر چه شیب زمین کم تر باشد قدرت نفوذ آب در آن بیشتر است . بسیاری از آب های زیر زمینی از طریق قنات یا چاه و یا چشمه به سطح زمین می رسند و مورد استفاده قرار می گیرند .

 

 

 

 

برخی از دریاچه ها در دهانه ی مخروطه آتشفشان تشکیل شده اند. مانند دریاچه ی کوه سهند و سبلان و دماوند.

برخی از دریاچه ها پس از خشک شدن دریاهای بزرگ قدیمی و حرکات زمین و استقلال چاله ها تشکیل شده اند که اگر واردات آب آنها زیاد بوده باشد تا زمان فعلی باقی مانده اند مانند دریاچه ارومیه یا دریای (دریاچه) خزر

اگر آب های سفره های آب زیرزمینی خودشان به سطح زمین جاری شوند چشمه پدید می آید.

همچنین می توان از طریق حفره چاه و یا احداث کاریز(قنات) از این آبها استفاده نمود.

 

 

 

 

 

 كارشناسي تكنولوژي و گروه هاي آموزشي عمومي سازمان آموزش و پرورش استان قم /  اجرا و مديريت پايگاه : مؤسسه فناوري اطلاعات كاشف