ردیف

تاریخ حکومت

پادشاه لقب پادشاه

حوادث مهـم زمان پادشاه آشور – بابل

1

708قبل از میلاد

 655قبل از میلاد

پادشاه دیااکو

 (دیو کس)

تشکیل اولین سلسله ایرانی

2

655ق.م   633ق.م

فره ور تیش (خشریتی)

جنگ با آشوریهـا و شکست

 مادهـا

3

633ق.م    585ق.م

هـووخ شتره

 (کیا کسار)

حمله سکاهـا ، جنگ با آشوریهـا و فتح نینوا در زمان  ساراگوس پادشاه آشور

4

585ق.م    550ق.م

آژیدهـاگ

(ایختوویگو)

قدرت یافتن کوروش و سقوط مادهـا

ردیف

تاریخ حکومت

پادشاه

لقب پادشاه

حوادث مهـم زمان پادشاه آشور – بابل

1

550ق.م     529ق.م

کوروش

(سیروس)

فتح بابل ، لیدی ، درزمان نبوئید و کروزوس

2

529ق.م    522ق.م

کمبوجیه

 (کامبیز)

فتح مصر در زمان آمازیس آخرین فرعون مصر

3

522ق.م    521ق.م

بردیای دروغین (گئومات)

مرگ کمبوجیه در سرزمین شام

4

521ق.م    486ق.م

داریوش

(آنتریوش)

سرکوبی شورشهـا نبرد ماراتن

5

486ق.م   466ق.م

خشایار شاه

(کرسس)

جنگهـای ایران و یونان ، تیمستو کلس

6

466ق.م   424ق.م

اردشیر اول

 (دراز دست)

عصر طلایی تاریخ یونان و حکومت پربکس

7

424ق.م      45 روز

خشایار شاه دوم

 ---

8

424ق.م    404ق.م

داریوش دوم

 (هـوکا)

جنگهـای پلوپونز در یونان

9

404ق.م    359ق.م

اردشیر دوم

(منه من)

جنگ کوناکسا، دخالتهـای پریزاد

مادر اردشیر در حکومت هـخامنشی

10

359ق.م     338ق.م

اردشیر سوم

(وهـوک)

پادشاهی فیلیپ در مقدونیه

11

338ق.م     336ق.م

ارشک

 (آرسس)

---

12

336ق.م     330ق.م

داریوش سوم

(بهمن)

قدرت یافتن اسکندرمقدونی و حمله به ایران

ردیف

تاریخ حکومت

پادشاه لقب پادشاه

حوادث مهـم زمان پادشاههـمزمان

1

330ق.م   323ق.م

اسکندر (الکساندر)

مرگ داریوش سوم و تصرف ایران بوسیله یونانیان

2

323ق.م   313ق.م

سرداران اسکندر

شکل گیری حکومتهـایی در یونان  , مصر و ایران

3

313ق.م   281ق.م

حکومت سلوکوس  (نیکاتور)

آغاز حکومت سلوکیان در ایران

4

281ق.م   261ق.م

آنتیو خوس  اول (سوتر)

شکل گیری حکومت بطالسه در مصر

5

261ق.م   246ق.م

آنتیو خوس دوم

(تنوس)

آغاز حکومت پارتیان و خروج سلوکیان

6

246ق.م   226ق.م

سلوکوس دوم

حکومت سلوکیان در سوریه

7

226ق.م    223 روز

سلوکوس سوم

 (سوتر)

قدرت گرفتن مهـرداد دوم اشکانی

8

223ق.م   187ق.م

آنتیو خوس سوم

ضعف حکومت سلوکیان و جانشینی رومیان

ردیف

تاریخ حکومت

پادشاه

 لقب پادشاه

حوادث مهـم زمان پادشاههـمزمان

1

250ق.م       247ق.م

ارشک  

(اپی فانس)

موسس سلسله اشکانی

2

247ق.م       214ق.م

تیرداد اول

انتخاب صد دروازه به عنوان پایتخت

3

214ق.م       196ق.م

اردوان اول

نبرد با سلوکیان و دولت باختر

4

196ق.م       181ق.م

اشک چهـارم

(فری یاپت)

--- 

5

181ق.م       174ق.م

فرهـاد اول

---

6

174ق.م       136ق.م

مهـرداد اول

دوران عظمت پارتهـا

7

136ق.م       127ق.م

فرهـاد دوم

مرگ فرهـاد بوسیله سکاهـا

8

127ق.م       124ق.م

اردوان دوم

 ---

9

124ق.م        76ق.م

مهـرداد دوم

شکل گیری دولت روم

10

76ق.م          67ق.م

اشک دهـم (سنتروک)

قدرت یافتن ارمنستان

11

67ق.م         60ق.م

فرهـاد سوم

حکومت (پمپه) سردار رومی

12

60ق.م          55ق.م

مهـرداد سوم

---

13

55ق.م          37ق.م

اشک سیزدهـم (ارد)

حمله کراسوس و شکست او از سورنا سر تاسر دار ایرانی

14

37ق.م           2ق.م

فرهـاد چهـارم  (فغور)

قتل عام شاهـزاده گان اشکانی(امپراطوری آنتونیوس)

15

2ق. م              4 م

فرهـاد پنجم

تولد حضرت عیسی مسیح

16

4م                   8م

ارد دوم

---

17

8 م                17 م

اشک هـفدهـم (ونن)

حمایت روم از حکومت (ونن) پادشاه اشکانی

18

17 م             40 م

اشک هـجدهـم

(اردوان)

(امپراطوری تیبریوس)

در روم

19

40 م              46 م

اشک نوزدهـم

(اردوان سوم)

----

20

46 م              51 م

اشک بیستم (ودرز)

---

21

52 م              54 م

اشک بیست و یکم

--

22

54 م              93 م

بلاش اول

(پادشاهی نرون) در روم

23

93م               110م

اشک بیست و سوم پاکر دوم

امپراطوری تراژان در روم

24

110م             130م

اشک بیست و چهـارم خسرو

لشکر کشی تراژان رومی به سوی ایران

25

130م             146م

بلاش دوم

امپراطوری آدریان در روم

26

149م             191م

اشک بیست و ششم بلاش سوم

امپراطوری مارکوس اورلیوس

27

191م             208م

اشک بیست و هـفتم بلاش چهـارم

---

28

208م             215م

اشک بیست و هـشتم بلاش پنجم

پادشاهی کارلا کالا در روم

29

215م            225م

اردوان پنجم

قدرت گرفتن اردشیر بابکان

ردیف

تاریخ حکومت

پادشاه     لقب پادشاه

حوادث مهـم زمان پادشاههـمزمان

1

226 م        241م

اردشیر بابکان

موسس سلسله ساسانی

2

241 م        273م

شاهـپور اول (نبرده)

شکست بالریانوس امپراطور روم قیام مانی

3

273م          274م

هـرمز اول

بنای شهـر اهـواز در زمان هـرمز اول

4

274م         276م

بهرام اول

کشته شدن مانی ، امپراطوری (اورلین) در روم

5

276م         293م

بهرام دوم

امپراطوری (کاروس) در روم قدرت یافتن کریتر روحانی معروف زرتشتی

6

293م          4 ماه

بهرام سوم (سکانشاه)

 ---

7

293م          303م

نرسی (نارسیس)

امپراطوری دوم

(دیوکله سین)

8

303م          309م

هـرمز دوم

---

9

309م          310م

آذر نرسی

---

10

310م           379م

شاهـپور دوم ذو الاکتاف

طولانی ترین حکومت پادشاهی در ایران

11

379م           383م

اردشیر دوم

---

12

383م           387م

شاهـپور سوم

امپراطوری (تئودوزبوس) در روم

13

388م           399م

بهرام چهـارم

رسمی شدن مسیحیت در روم بوسیله کنستانتین

14

399م           421م

یزد گرد  اول گرودبهر

شکل گیری دولت بیزانس و امپراطوری آر کادیوس

15

421م           439م

بهرام پنچم بهرام گور

حکومت تئودوس در روم شرقی

16

439م          459م

یزد گرد دوم

حکومت تئودوسیوس در روم شرقی

17

459م

هـرمزد سوم

18

459م          483م

فیروز

جنگ باهـیاطله در شرق ایران

19

484م           488م

بلاش ولخش

شکست سامانیان ازهـیاطله

20

488م          531م

قباد اول کواذ

قیام مزدک 498 م

21

531م          579م

خسرو انوشیروان

تولد حضرت محمد (ص)

اقتدار سامانیان

22

579م          590م

هـرمزد چهـارم

طغیان بهرام چوبین سردار ساسانیان

23

590م           628م

خسرو پرویز

بعثت پیامبر و آغاز تاریخ هـجری

24

628م  

شیرویه قباد دوم

امپراطوری هـراکلیوس در روم شرقی

25

629م

اردشیر سوم

ضعف حکومت ساسانیان

26

629م

شهـر وراز

27

629م          652م

یزد گرد سوم

برابر با 8 تا 31هـجرت شکست و سقوط ساسانیان از اعراب

ردیف

تاریخ حکومت

حاکم خلیفه

حوادث مهـم

 پادشاه هـمزمان

1

31هـ       35هـ

خلافت عثمان و اسلام آوردن ایرانیان

تصرف نواحی مختلف ایران بوسیله سرداران عرب

2

35هـ      40هـ

حکومت حضرت علی (ع)

 در عراق

تغییر مرکز خلافت از مدینه به کوفه

ردیف

تاریخ حکومت

حاکم خلیفه

حوادث مهـم

1

41هـ        61هـ

معاویه اول

شهـادت امام حسن (ع)

2

61هـ        64هـ

یزید اول

شهـادت امام حسین (ع)

3

64هـجری

معاویه دوم

پایان حکومت سفیانیان شاخه اول بنی امیه

4

64هـ        65هـ

مروان اول (حکم )

قیام توابین

5

65هـ        87هـ

عبدالملک بن مروان

امارت حجاج در ایران و عراق

6

87هـ        97هـ

ولید اول

فتح شمال آفریقا و اندلس

7

97هـ        99هـ

سلیمان

فتح ماوراالنهـر بوسیله مسلمانان

8

99هـ       102هـ

عمربن عبدالعزیز

اصلاحات عمربن عبدالعزیز

9

102هـ     106هـ

یزید دوم

---

10

106هـ     126هـ

هـشام

شهـادت امام سجاد و امام محمد باقر (ع)

11

126هـ     127هـ

ولید دوم

---

12

127هـ     128هـ

یزید سوم

---

13

128هـ

ابراهـیم

---

14

128هـ     132هـ

مروان دوم (حمار)

قیام ابومسلم خراسانی

ردیف

تاریخ حکومت

حاکم خلیفه

حوادث مهـم

1

132هـ       137هـ

خلافت سفاح

شکل گیری حکومت عباسیان

2

137هـ        159هـ

خلافت منصور

قتل ابومسلم خراسانی ،قیام راوندیه و

 شهـادت امام جعفر صادق(ع)

3

159هـ        169هـ

خلافت مهـدی

---

4

169هـ        170هـ

خلافت هـادی

---

5

170هـ        195هـ

خلافت هـارون الرشید

شهـادت امام موسی کاظم

6

195هـ        198هـ

خلافت امین

اختلاف بین مامون و امین بر سر حکومت

7

198هـ        228هـ

خلافت مامون

آغاز حکومت مستقل طاهـری سال 205هـ شهـادت امام رضا (ع)

ردیف

تاریخ حکومت

حاکم خلیفه

حوادث مهـم- خلیفه ی همزمان

1

205هـ     207هـ

طاهـر ذوالیمینین

خلافت مأمون مؤسس اولین سلسله ایرانی بعد از اسلام

2

207هـ     213هـ

طلحه بن طاهـر

خلافت مأمون

3

213هـ    230هـ

عبدالله طاهـر

خلافت مأمون ، معتصم ، شهـادت امام جواد (ع)

4

230هـ     248هـ

طاهـربن عبدالله

معتصم ، واثق، متوکل ، منتصر

5

248هـ     259هـ

محمد بن طاهـر

مستعین ، معتز ، ضعف طاهـریان و روی کار آمدن یعقوب لیث صفار

ردیف

تاریخ حکومت

حاکم خلیفه

حوادث مهـم- خلفای عباسی همزمان

1

247هـ    265هـ

یعقوب بن لیث صفار

مهـتدی معتمد  شهـادت امام هـادی

2

265هـ    287هـ

عمر و لیث

معتمد شهادت امام حسن عسكري(ع) معتضد

3

287هـ    296هـ

طاهـر بن محمد

مکتفی

4

296هـ    298هـ

لیث بن محمد

مکتفی

5

298هـ

محمد بن علی بن لیث

مکتفی

6

298هـ     311هـ

احمدبن محمد بن خلف

مقتدر

7

311هـ    352هـ

ضعف در حکومت صفاریان

قاهـر ، راضی ، مستکفی ، مطیع

8

352هـ    393هـ

خلف بن احمد

مطیع ،قادر ، طالع

ردیف

تاریخ حکومت

حاکم خلیفه

حوادث مهـم- خلفای عباسی همزمان

1

250هـ     280هـ

حسن بن زید علوی

معتمد عباسی تشکیل اولین دولت شیعی مذهـب

2

280هـ    287هـ

محمدین زید

معتضد

3

287هـ   301هـ

حسن بن علی (اطروش)

مکتفی

4

301هـ   316هـ

حسن بنقاسم

مقتدر

ردیف

تاریخ حکومت

حاکم خلیفه

حوادث مهـم- خلفای عباسی همزمان

1

261هـ     275هـ

نصر بن احمد

معتمد

2

275هـ     295هـ

امیر اسماعیل عادل

معتمد ، معتضد ، مکتفی

3

295هـ     301هـ

احمد دوم

مقتدر

4

301هـ     330هـ

نصربن احمد

مقتدر ،قاهـر ، عصر طلایی سامانیان

5

331هـ     343هـ

نوح بن نصر

متقی ، مستکفی ، مطیع

6

343هـ     350هـ

عبدالملک اول

مطیع

7

350هـ     366هـ

منصور اول

مطیع ، طانع

8

366هـ     387هـ

نوح دوم

طائع ،قادر

9

387هـ     389هـ

منصور دوم

قادر

10

389هـ    چند ماه

عبدالملک دوم

قادر

ردیف

تاریخ حکومت

پادشاه

حوادث مهـم خلفای همزان

1

316هـ     323هـ

مرداویچ

خلافت مقتدر،قاهر

2

323هـ     356هـ

وشمگیر

متقی، مستکفی، مطیع

3

356هـ     366هـ

بهستون

مطیع، طائع

4

366هـ     403هـ

قابوس بن وشمگیر

قادر، طائع

5

403هـ     423هـ

منوچهر

قادر

6

423هـ     435هـ

انوشیروان

قائم