گفتیم کنستانتین امپراتوری بود که مسیحی شد و دین مسیحیت را دین رسمی خود اعلام کرد. این اعلام بنام فرمان میلانو به سال 313 میلادی ابلاغ شد و همزمان با پادشاهی شاپور دوم دهمین پادشاه ساسانی بود. شاهپور دوم همان شاپور ذوالاکتاف است. زیرا او برای تنبیه عربهایی که به مرزها ایران دست درازی می کردند، دستور می داد شانه این عربها را سوراخ کنند و ریسمان از آن بگذرانند و پس از 70 سال سلطنتی که طولانی ترین سلطنت در ایران می باشد در گذشت. ساسانیان جمعاً 426 سال حکومت کردند و سی و هفت نفر از آنها بر تخت نشستند. سلطنت آخرین پادشاه ساسانی یزدگرد سوم مقارن با آغاز خلافت ابوبکر نخستین خلیفه اسلام بود جنگهای ایران و مسلمانان عرب از سال 633 تا 643 میلادی بطول انجامید که مهم ترین آنها جنگ قادسیه و جلولا و نهاوند و واجرود است. در جنگ قادسیه قالی معروف بهارستان از ایوان مداین به دست مسلمانان افتاد، این فرش را به نزد عمر به مدینه فرستادند او فرش را قطعه قطعه کرد و بین صحابه پیامبر تقسیم نمود. حضرت علی (ع) سهم خود را به بیست هزار درهم فروخت - اعراب به جنگ نهاوند جنگ فتح الفتوح می گویند زیرا بزرگترین جنگی بود که اعراب تا آن روز در آن درگیر شده بود  و آخرین جنگ بین ایرانیان و اعراب جنگ واجرود بین قزوین و همدان روی داد. پس از شکست ایرانیان شهرهای ایرانی یکی پس از دیگری به تصرف اعراب در آمدند.

آثار به جای مانده از ساسانیان :

1- طاق کسری در 11 کیلومتری بغداد در کنار دجله و جایی به نام سلمان پاک. سقف آن بیضی شکل و قسمتی از کاخ سفید انوشیروان است و قالی زربافت معروف بهارستان فرش تالار بیضی شکل بوده است دهنه ی طاق بیست و پنج متر و ارتفاع آن بیست و نه متر است.

2- قصر دستگرد در 100 کیلومتری تیسفون نزدیکی خانقین عراق از بناهای خسرو پرویز.

3- کاخ شیرین که توسط خسرو پرویز برای زنش بنا شده در قصر شیرین کرمانشاه.

4- غار شاپور در طاق بستان کرمانشاه در کنار دریاچه طاق بستان که شکارگاه خسرو پرویز بوده است.

5- آتشکده آذر گشنسب  در تکاب آذربایجان غربی.

6- قلعه دختر در بیشاپور یا فیروز آباد فارس بهمراه آتشکده فیروز آباد.

7- آثار جندی شاپور اولین دانشگاه مدرن ایران باستان.

8- سکه های شاهان ساسانی که در جای جای ایران بدست آمده است.

در زمان ساسانیان بویژه در عصر خسرو پرویز، موسیقی پیشرفت بسیاری کرد و موسیقیدانان بزرگی مانند باربد - نکیسا - سرکِب - بامشاد و رامتین در آن روزگار   می زیسته اند.