خلافت حضرت علی (ع) و امام حسن (ع) در کوفه

طلحه و زبیر که از واگذاری حکومت شهرهای بصره و کوفه به آنها از سوی حضرت علی (ع) نا امید شده بودندT در مکه عایشه همسر پیامبر را فریب دادند و در بصره برای مقابله با سپاه حضرت علی(ع) آماده شدند. حضرت علی(ع) ابتدا آنها را به صلح دعوت کرد ولی آنها نپذیرفتند و سرانجام در این جنگ طلحه و زبیر کشته شدند و عایشه اسیر شد حضرت علی(ع) به احترام پیامبر و به خاطر برادرش که یکی از یاران با وفا و صدیق او بود عایشه را به همراه برادرش محمد بن ابی بکر به مدینه فرستاد و کوفه را مرکز خلافت خود قرار داد چرا؟ به دو دلیل:

1- چون می خواست به شام نزدیک باشد.

2- کوفه از نظر ارتباط با ایران و شام  و حجاز موقعیت مناسبی داشت.

در زمان عثمان، معاویه حاکم شده بود و به دستور حضرت علی(ع) مبنی بر کناره گیری توجهی نمی کرد و می گفت من انتقام خون ریخته شده ی خلیفه مقتول عثمان را از حضرت علی(ع) می گیرم لذا در سپاه حضرت علی(ع) و معاویه در محلی به نام صفین   به هم رسیدند و چون معاویه دید در آستانه شکست است با نیرگ عمروعاص قرآن ها را بر سرنیزه ها کردند و ماجرای حکمیت را پذیرفتند و در حکمیت با بی خردی ابوموسی اشعری دو دستگی بین سپاه حضرت علی(ع) به وجود آمد و همان گروه ساده اندیش و گمراه سپاه امام علی(ع) که ایشان را به قبول صلح و حکمیت مجبور ساختن از لشکر حضرت علی(ع) خارج شدند و به همین دلیل به خوارج معروف شدند. حضرت علی (ع) در محلی به نام نهروان با آنها جنگید و آنها را شکست داد تا اینکه ماه رمضان سال 40 هجری فرا رسید و زمانی که ایشان در مسجد کوفه به اقامه نماز صبح مشغول بودند یکی از خوارج بنام ابن ملجم مرادی در روز نوزدهم ماه رمضان ایشان را مجروح و دو روز بعد به شهادت رسیدند. امام حسن (ع) دومین امام شیعیان و پنجمین خلیفه پس از پیامبر (ص) نمونه تقوا و جهاد در راه خدا بود و او را شبیه ترین فرد خاندان پیامبر (ص) به رسول خدا دانستند. ولی مردم کوفه دست یاری به او نداند و ایشان نتوانست لشکری مجهز برای مقابله با معاویه فراهم آورد. زیرا معاویه با فریب و پرداخت پول، عبیدالله ابن عباس و چند تن از لشکریان امام حسن (ع) را طرفدار خود کرد و ایشان چاره ای جز صلح با معاویه نداشتند. ایشان به این خاطر حاضر به صلح با معاویه شدند تا:

1- چهره ی واقعی معاویه آشکار شود.

2- بخاطر مصلحت اسلام و حفظ شیعیان را ضروری تشخیص دادند.