درس چهارم تاریخ سال دوم راهنمایی

 

خلافت بنی عباس در بغداد

 

 

پس از تشکیل حکومت عباسیان توسط ابومسلم خراسانی، سفاح به خلافت رسید پس از او برادرش منصور به قدرت رسید و ابومسلم خراسانی را ناجوانمردانه به قتل رساند و مرکز خلافت عباسیان را به شهر تازه تأسیس بغداد منتقل کرد. پنجمین و مشهورترین خلیفه عباسی هارون الرشید بود که قدرت خود را مدیون وزارت برمکیان ایرانی است. ولی ترس از غلبه آنان بر تمام امور و مقام خلافت باعث قتل عام و زندانی کردن برمکیان شد. پس از هارون الرشید بر سر جانشینی وی بین دو پسرش امین و مأمون اختلاف به وجود آمد زیرا امین طبق وصیت پدرش مأمون را جانشین خود قرار نداد و پسر خود موسی را جانشین کرد و مأمون که حاکم و امیر خراسان بود سردار خود طاهر را با سپاهی ایرانی به بغداد فرستاد و طاهر امین را کشته و بغداد را فتح کرد. و مأمون به خلافت رسید مأمون برای نزدیکی به ایرانیان و تسلط بیشتر بر آنها مرکز خلافت خود را به مرو در خراسان منتقل کرد و امام هشتم ما شیعیان را ولیعهد خود ساخت چرا به سه دلیل:

1- زیر نظر گرفتن امام رضا (ع)

2- جلوگیری از قیام شیعیان

3- ایرانیان را طرفدار خود سازد

ولی چون به اهداف خود نرسید امام رضا (ع) را در مرو مسموم و به شهادت رساند و ایشان را در سناباد توس به خاک سپردند. اگر چه عباسیان بیش از چهارصد سال حکومت کردند ولی دیگر نتوانستند قدرت اولیه خود را که تا زمان مأمون داشتند بدست آورند و سرانجام با تصرف بغداد توسط هولاکوخان مغول به سال 656 هـ.ق حکومت عباسیان در زمان مستعصم عباسی خلیفه ی سی و هفتم به پایان رسید.

 

 

 

 

 

سفاح پس از رسیدن بر قدرت در اولین خطبه خود گفت از میان خلفای گذشته تنها خلیفه بحق علی بن ابیطالب (ع) بوده و خود او نیز دومین شخص است. ولی با روی کار آمدن برادرش منصور ضدیت با علویان و شیعیان از اصول عباسیان و سیاست دینی آنان شد. منصور با قتل ابومسلم با قیام های متعددی همچون قیام سنباد و استادیسی، المقنع و نفس زکیه، اسحاق ترک و راوندیه روبرو شد. بغداد در سالهای 164تا 145 توسط منصور بنا شد بغداد به معنی داده ی بغ یعنی خداداد است. مصالح ساختمانی آن از مصالح ساختمانهای تیسفون تأمین شد و مهندس شهر بغداد دانشمند ایرانی ابو سهل بن نوبخت بود. کار زشت منصور کشتن ابن مقفع یا همان روزبه دانشمند و مترجم کلیله و دمنه به عربی بود که در بصره کشته شد. در زمان معتصم هشتمین خلیفه عباسی مرکز خلافت به سامره منتقل شد. سامرا یعنی هر کسی آن را دید شادمان شد. در آن زمان تمام امورات کشوری و لشکری بدست ترکان افتاد چون مادر معتصم ترک بود. ولی همین ترکان متوکل دهمین خلیفه را به قتل رساندند.

قیام بابک خرمدین در آذربایجان در زمان هارون الرشید بوقوع پیوست و در زمان معتصم به سال 223 بابک اسیر و کشته شد و پس از معتصم تا آخرین خلیفه هیچ خلیفه دیگری اسم و رسم نداشت و نتوانستند عباسیان را به اقتدار اولیه بازگردانند.

 برج دیده بانی در سامرا عراق معروف به برج ملویه ( پیچ در پیچ )

 

 

 

آدرس لينك صفحه : www.amouzeshelmi.ir/tarikh/2/04/tarikh-2-4.htm

اجرا و پشتيباني توسط مؤسسه فناوري اطلاعات كاشف