درس چهاردهم تاریخ سال سوم راهنمایی

 

 
 

 

 

 انقلاب اسلامی ایران (1)

 

 

 

 

همانطور که گفته شد حسنعلی منصور لایحه ی کاپیتولاسیون را به تصویب مجلس رساند. شهید محمد بخارایی یکی از افراد جمعیت هیئت های موتلفه ی اسلامی، منصور را به قتل رساند و شاه، امیر عباس هویدا را به نخست وزیری رساند. امیر عباس هویدا     وظیفه ای جز خدمت به بیگانگان و حفظ حکومت پهلوی نداشت. و با تشدید اقدامات امنیتی به شدت مخالفان را سرکوب می کرد. و روحانیون مبارز و شجاعی مانند آیت الله طالقانی و حجت الاسلام هاشمی رفسنجانی سالها در زندان و زیر شکنجه قرار داشتند.

 

 الف: مبارزات سیاسی 

 مبارزات سیاسی بعد از 15 خرداد 42 توسط این سه گروه انجام می گرفت

(1) امام و یاران ایشان در نجف

(2) شخصیتهای مبارز و گروههای مذهبی در داخل و خارج کشور

(3) مبارزات دانشجویان دانشگاههای داخل و خارج کشور

 

 ب: مبارزات فرهنگی

برای ایجاد شناخت و بالا بردن آگاهی های سیاسی و اجتماعی جامعه، مردم باید با مسائل سیاسی اسلام آشنا می شدند. لذا امام خمینی در نجف با تدریس بحث حکومت اسلامی قدم در راه مبارزه فرهنگی نهادند و استاد شهید آیت الله مرتضی مطهری و دکتر علی شریعتی با نوشتن کتاب، ایجاد کلاسهای آموزشی و تفسیر قرآن و نهج البلاغه و معرفی چهره واقعی اسلام در مساجد و حسینیه ها و دانشگاه ها به مبارزه فرهنگی علیه رژیم پرداختند.

 

 ج: مبارزات مسلحانه

 پس از خشونت رژیم در پانزدهم خرداد و کشتار مردم بی دفاع، تدریجاً فکر مبارزه ی نظامی در میان برخی از جوانان قوت گرفت و گروه ها و سازمان های مختلفی بوجود آمدند که خط مشی نظامی داشتند. ترور حسنعلی منصور توسط یکی از همین گروه ها که اسلامی بودند صورت گرفت. ولی گروه های غیر اسلامی نیز برای مبارزه به سمت خط مشی مسلحانه رفتند. ولی این گروه ها نتوانستند مردم را با خود همراه کنند. زیرا اولاً روابطشان با مردم بسیار محدود بود. ثانیاً برخی از آنان دارای عقاید غیر اسلامی و حتی ضد اسلامی بودند و بنابراین مردم به آنان اعتماد نداشتند. 

 

 

شهید مرتضی مطهری

 

  دکتر علی شریعتی

 

 

 

طی سالهای دهه ی 1340 جریانات مبارز مذهبی به سوی عملیات مسلحانه رفتند. اولین گروه « هیئت های مؤتلفه ی اسلامی » بود. سوابق مبارزاتی برخی از اعضای موتلفه به سالهای 1320 الی 1332 و به زمان آیت الله کاشانی و فدائیان اسلام می رسید. برخی نیز در اوائل دهه ی 1340 و با شروع فعالیتهای سیاسی امام به این گروه پیوستند. به لحاظ اجتماعی اعضای این گروه بیشتر اصناف و کسبه ی جزء بازار تهران بودند و با تنی چند از روحانیون در ارتباط بودند، که رابط آنها حجت الاسلام محی الدین انواری بود. این گروه مبارزه مسلحانه را وسیله ای در جهت حذف فیزیکی دشمن می نگریستند. استراتژی مسلحانه همانند گروههای چپ اولین اقدام آنها که عملا آخرین اقدام آنها نیز شد، ترور حسنعلی منصور در بهمن 1343 بود. به فاصله چند هفته بعد از ترور کلیه اعضای موتلفه که حدود 20 نفر بودند شناسایی و دستگیر و چهار نفر از اعضای آنها بنام های محمد بخارایی، رضا صفار هرندی، مرتضی نیک نژاد و حاج صادق امانی اعدام شدند. سه نفر اول به دلیل مشارکت در قتل و امانی به دلیل رهبری گروه شامل این مجازات شدند. ما بقی رهبران موتلفه حاج مهدی عراقی، حاج هاشم امانی (برادر صادق امانی)، حبیب الله عسگر اولادی مسلمان، ابوالفضل حیدری، محمد تقی کلافچی و عباس مدرسی فر نیز به حبس ابد محکوم شدند. حجت الاسلام محی الدین انواری نیز به 15 سال زندان محکوم شد. گروه دیگری که به موازات مؤتلفه اما مستقل از آنها پا در این عرصه گذاشت حزب ملل اسلامی بود که در سال 1344 ساواک در عرض چند هفته کلیه ی اعضای آنها را دستگیر کرد. که سید کاظم بجنوردی رهبر گروه به حبس ابد محکوم گردید و ما بقی از جمله محمد میر محمد صادقی، ابو القاسم سرحدی زاده، سید محمودی، هاشم آیت الله زاده به حبس های سنگین محکوم شدند و حجت الاسلام شیخ محمد جواد حجتی کرمانی به ده سال زندان محکوم گردید و بالاخره برخی از اعضای موتلفه همچون سید اسدالله لاجوردی، صادق اسلامی، حاج مهدی شفیق،حاج مرتضی لاجوردی و حاج اسدالله بادامچیان به هنگام دستگیری مجازات سبک تری داشتند و مدتی بعد آزاد شدند.

  

امام خمینی در نجف اشرف

 

 

 

 

 

 كارشناسي تكنولوژي و گروه هاي آموزشي عمومي سازمان آموزش و پرورش استان قم /  اجرا و مديريت پايگاه : مؤسسه فناوري اطلاعات كاشف